Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 26 Aralık 2025’te yayımladığı Bitkisel Üretim İstatistikleri, 2025 yılında Türkiye’nin bitkisel üretiminde belirgin bir gerilemeye işaret etti. Verilere göre toplam üretim; tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde %9 azalarak 68,1 milyon tona, sebzelerde ise %0,9 düşüşle 33,3 milyon tona geriledi. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde üretim %30,9 gibi yüksek bir oranla 19,6 milyon tona indi.
Verileri değerlendiren Marmara Üniversitesi Finansal Bilimler Fakültesi Bankacılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gökhan Işıl, özellikle temel gıda ürünlerindeki düşüşün kritik olduğuna vurgu yaptı. Tahıl grubunda buğday üretiminin %13,7 azalarak 17,9 milyon tona, arpa üretiminin ise %25,9 düşüşle 6 milyon tona gerilediğini belirtti. Mısır üretiminin ise %4,9 artışla 8,5 milyon tona yükselmesinin sınırlı sayıda olumlu gelişmelerden biri olduğunu ifade etti.
Meyve grubunda elma üretiminin %48,3, şeftali üretiminin %46,1 ve kiraz üretiminin %70,6 oranında azalmasının öne çıktığını belirten Işıl, turunçgillerde mandalinada %5,8 artışa karşın limonda %34,4 düşüş yaşandığını kaydetti. Sert kabuklu meyvelerden Antep fıstığında üretim %61,5 oranında geriledi.
Doç. Dr. Işıl, 2025 yılı verilerinin tarımsal arz güvenliği açısından kritik bir tablo ortaya koyduğunu ifade ederek, “Özellikle buğday ve meyve grubundaki üretim kayıpları, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskının başlıca nedenlerinden biri olabilir. İhraç potansiyeli yüksek ürünlerdeki rekolte kayıpları ise dış ticaret dengesi açısından yakından izlenmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
Işıl, verilerin iklim koşulları ve üretim planlamasının tarımsal çıktı üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha gösterdiğini vurgulayarak, sürdürülebilir arz için yeni tarım stratejilerinin önemine dikkat çekti.
