ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social'da yaptığı paylaşımda, “Amerika Birleşik Devletleri, Venezuela ve lideri Nicolas Maduro'ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenledi. Maduro ve eşi yakalanarak ülkeden çıkarıldı” dedi. Trump yönetimi, bir süredir deniz ablukası yoluyla ülkenin petrol ihracatına yönelik kampanyasını yoğunlaştırdı.
İsviçreli banka UBS'nin stratejisti Giovanni Staunovo, tahminde bulunmak için henüz erken olduğunu belirtse de, ABD'nin petrol tankeri ablukası sonrası Venezuela'nın ihracat ve üretiminin baskı altında olduğunu, bu durumun devam etme riskinin bulunduğunu söyledi.
Singapur merkezli Vanda Insights'ın CEO'su Vandana Hari, petrol piyasasına acil etkilerin minimum düzeyde olduğunu; bunun “Venezuela risk priminde bir artıştan öteye gitmediğini” belirtti.
Venezuela hükümeti ise saldırının amacının ABD'nin ülkenin petrol ve madenlerini ele geçirmek olduğunu açıkladı. Ayrıca ABD'nin bu konuda “başarılı olamayacağını” da vurguladı. ABD ise Venezuela'yı uyuşturucu kaçakçılığına yardım etmekle suçladı.
The National'a konuşan piyasa istihbarat şirketi Energy Aspects'in analisti Amrita Sen, “Venezuela’daki saldırılar doğrudan petrol tesislerini hedef almıyor. Ancak gemilere yönelik önceki saldırılar ve son yaptırımlar ile abluka, üretimin yaklaşık yüzde 25 oranında düşmesine neden oluyordu” dedi ve ekledi:
“Petrol fiyatlarına etkisi, beklenen büyük stok artışları nedeniyle ciddi olmayacak. Ancak Venezuela, Rusya ve Kazakistan’daki planlanmamış kesintiler artıyor, bu da stok artışlarını azaltacak.”
Trump, Venezuela petrolüne “ambargo” uygulayacağını açıkladı, yaptırımları genişletti ve ABD'nin Pasifik Okyanusu ile Karayip Denizi'nde uyuşturucu kaçakçılığına karıştığını iddia ettiği gemilere iki düzineden fazla saldırı düzenledi.
Petrol fiyatları, altı yılın en kötü yıllık performansını kaydettikten sonra, 2026'nın ilk işlem günü olan Cuma günü düşüşe geçti.
Rystad Energy'nin analizine göre, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip Venezuela, günde 1,1 milyon varil ham petrol üretiyor ve bunun çoğu Çin ile Hindistan'a gidiyor. Küresel ticaret akışları açısından hacmi küçük olsa da (yaklaşık yüzde 1), üretimin yüzde 67'sinden fazlası ağır petrol olduğu için kalitesi benzersiz.
Bağımsız küresel emtia ticareti istihbarat şirketi Kpler'in OPEC+ ve Orta Doğu araştırma başkanı Amena Bakr, piyasanın jeopolitik riskleri bir ölçüde hafife aldığını ve bu nedenle fiyatlarda büyük bir prim oluşmadığını belirtti. Bakr, “Ancak bunun, piyasanın arz fazlası olduğu bir dönemde gerçekleştiğini ve bu nedenle bazı arz kayıplarına ilişkin endişelerin daha az olduğunu da belirtmek önemli” dedi ve ekledi:
“Son birkaç gün içinde petrol fiyatları, Venezuela'daki jeopolitik risk ve Ukrayna'nın Rus tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle 61 dolara yükseldi... Jeopolitik risk yüksek kalırsa, piyasalar açıldığında fiyatlarda küçük bir artış bekliyorum. Venezuela’daki kesintilerle ilgili sorun, ham petrolün kalitesiyle ilgili. Ağır Venezuela ham petrolü, daha hafif kalitelerle kolayca ikame edilemiyor; ikameler genellikle daha pahalı ve rafine ürün fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Genel olarak, piyasalar üzerindeki etkisi şimdilik sınırlı.”
Century Financial'ın baş yatırım sorumlusu Vijay Valecha, enerji piyasalarının Pazar gecesi WTI ve Brent fiyatlarının açılışını bekledikleri için daha dalgalı hale gelebileceğini söyledi ve ekledi:
“Tarihsel olarak, petrol fiyatları jeopolitik belirsizlik dönemlerinde genellikle fark yaratır. Örneğin, geçen yıl ABD’nin İran’ın yeraltı nükleer tesislerine yaptığı saldırı sırasında, petrol fiyatları piyasanın ilk açılış seansında yüzde 7’ye kadar yükseldi. Benzer hareketler geçmiş döngülerde de yaşandı.”
Valecha, Venezuela'nın küresel enerji arzına gerçek talep ve arz açısından katkısının çok az olduğunu belirtti. Toplam 100 milyon varil/gün enerji arzı içinde, 0,7 ila 1 milyon varil/gün en kötü senaryo bozulmasının çok küçük bir rakam olduğunu söyledi.
Ancak enerji piyasası katılımcıları için en büyük endişe, krizin büyümesi ve bölgedeki diğer oyuncuların sürece dahil olmasıdır. Venezuela için İran, ana ticaret ortaklarından ve doğal müttefiklerinden biridir. Valecha, somut rakamlar açısından, geçmiş Orta Doğu jeopolitik krizi sırasında piyasalar tarafından indirgenen ortalama risk priminin varil başına 10 doların üzerinde olduğunu belirtti.
Qamar Energy'nin CEO'su ve The Myth of the Oil Crisis (Petrol Krizi Efsanesi) kitabının yazarı Robin Mills, bu gelişme sonrası petrol fiyatlarında başlangıçta bir sıçrama olabileceğini, ancak bunun petrol için olumsuz bir gelişme olduğunu düşündüğünü söyledi ve ekledi:
“Venezuela'nın ihracatındaki kayıp büyük fark yaratmayacaktır. Ancak yeni bir lider, yaptırımların askıya alınmasını müzakere eder ve birkaç yıl içinde dış yatırıma açılırsa, ülkenin ihracatında önemli bir büyüme alanı oluşacaktır.”
