Gazze’deki kırılgan ateşkes, Trump’ın ikinci dönemindeki en büyük dış politika başarısı olarak görülüyor ve yönetim, savaşa dönmemek için ikinci aşamaya geçmeyi hedefliyor.
Ateşkes tamamen bozulmamış olsa da, 11 Ekim’den bu yana İsrail saldırılarında 366 Filistinli hayatını kaybetti, Hamas saldırılarında ise birkaç İsrail askeri yaşamını yitirdi.
Birinci aşamanın önemli bir unsuru olan Hamas’ın tüm rehineleri, yaşayan ya da hayatını kaybetmiş olanlar, serbest bırakma sürecinde sona yaklaşıldı. Ölen bir rehinenin kalıntıları henüz teslim edilmedi. Perşembe günü, rehinelerin kurtarılmasıyla ilgili görüşmek üzere İsrail heyeti, Katarlı ve Mısırlı arabulucularla bir araya geldi. ABD’nin baskısıyla İsrail, Refah sınır kapısını açmayı ve Filistinlilerin Gazze’den Mısır’a geçişine izin vermeyi kabul etti. İsrail, Mısır ve ABD, Filistinlilerin geri dönüşü için güvenlik düzenlemelerini tartışıyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Gazze anlaşmasının ikinci aşamasını görüşmek üzere ay sonundan önce ABD’de Başkan Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor. Trump, Pazartesi günü yaptığı telefon görüşmesinde Netanyahu’dan Gazze konusunda “daha iyi bir ortak” olmasını talep etti.
Anlaşmanın ikinci aşaması, İsrail’in Gazze’nin daha geniş bir bölümünden çekilmesini, Gazze’ye uluslararası bir istikrar gücünün (ISF) konuşlandırılmasını ve Trump liderliğindeki Barış Kurulu da dahil olmak üzere yeni bir yönetim yapısının devreye girmesini içeriyor.
BM Güvenlik Konseyi, yakın zamanda hem ISF’yi hem de kurul yetkilerini onayladı. ABD’li yetkililer, uluslararası gücü ve Gazze için yeni yönetim yapısını iki veya üç hafta içinde uygulamaya koymayı planladıklarını belirtiyor. Sürece doğrudan katılan bir Batılı kaynak, “Tüm unsurlar büyük ölçüde hazır. Her şey yolunda ve amaç, insanlar tatile girmeden önce bunu duyurmak,” dedi.
ABD’li yetkililer, yönetim yapısının en üstünde Trump liderliğindeki Barış Kurulu’nun yer alacağını ve bu kurulda Arap ve Batı ülkelerinden yaklaşık 10 liderin bulunacağını aktarıyor.
Bu kurulun altında, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in yanı sıra Trump’ın danışmanları Jared Kushner ve Steve Witkoff ile Barış Kurulu’nda temsil edilen ülkelerden ek üst düzey yetkililerden oluşan uluslararası bir yönetim kurulu bulunacak.
Yönetim kurulu altında ise Filistin teknokrat hükümeti faaliyet gösterecek. Bu kurulda, Hamas, Fetih veya diğer Filistinli parti ya da gruplarla bağlantısı olmayan, yönetim ve tecrübesi olan 12-15 Filistinli yer alacak.
Denetleme sürecine vakıf bir kaynak, ilk planda 25 kişinin yer aldığını, bunların yaklaşık yarısının elendiğini belirtti. Adaylardan bazıları halen Gazze’de yaşamakta, bazıları ise geçmişte Gazze’de bulundu ve yeni hükümette görev almak üzere geri dönecek.
Kaynaklar, ABD’nin teknokrat hükümet yapısı konusunda İsrail, Filistin Yönetimi ve bölge ülkeleriyle mutabakat sağlamaya yakın olduğunu ifade etti.
Ayrıca, ABD, Katar, Mısır ve Türkiye’nin Hamas ile, grubun Gazze yönetiminden çekilip silahsızlanma sürecini başlatacağı bir anlaşma üzerinde görüştükleri bildiriliyor.
Öneriye göre Hamas önce ağır silahlarını bırakacak, ardından hafif silahları devre dışı bırakma sürecini başlatacak. Görüşmelere katılan Batılı bir kaynak, Mısır ve Katar’ın Hamas ile anlaşmaya varma konusunda iyimser olduklarını, ancak Netanyahu’nun bu konuda daha kuşkulu olduğunu söyledi. Kaynak, Netanyahu’ya atfen, “Bibi şüpheci ama anlaşmanın işlemesi için şans vermeye kararlı,” dedi.
