Unutkanlık, parmak uçlarında karıncalanma, bir türlü geçmeyen yorgunluk… Bu belirtiler çoğu zaman yoğun tempoya ya da yaşa bağlanıyor. Oysa arkasında sıklıkla basit bir kan tahliliyle saptanan B12 eksikliği çıkıyor.
B12 vitamini ne işe yarar?
B12 (kobalamin), alyuvarların yapımı, sinir sisteminin sağlıklı çalışması ve hücrelerin genetik materyalinin üretimi için gerekli bir vitamindir. Vücut B12 üretemez; yalnızca besinlerle alınır. Karaciğerde yıllarca yetecek kadar depolanabildiğinden eksiklik belirtileri yavaş yavaş ortaya çıkar.
B12 eksikliği belirtileri nelerdir?
Genel belirtiler:
• Yorgunluk, halsizlik, çabuk yorulma
• Solukluk ya da hafif sarı cilt rengi
• Çarpıntı, nefes darlığı
• Dilde kızarıklık, ağrı ve yanma; ağız içinde yaralar
• İştahsızlık
Sinir sistemi belirtileri:
• El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma
• Unutkanlık, dikkat dağınıklığı
• Denge bozukluğu, yürüme güçlüğü
• Sinirlilik, depresif ruh hâli
Sinir sistemi belirtileri, kansızlık gelişmeden de ortaya çıkabilir ve tedavi gecikirse kalıcı olabilir. Bu yüzden eksikliğin erken fark edilmesi önemlidir.
B12 kaç olmalı?
Laboratuvarlar arasında küçük farklar olmakla birlikte genel yorum şöyledir:
• 200 pg/ml'nin altı: Eksiklik
• 200-300 pg/ml: Sınırda; belirtiler varsa ek testlerle değerlendirilir
• 300 pg/ml'nin üzeri: Yeterli
B12 eksikliği neden olur?
• Yetersiz alım: Vegan ve vejetaryen beslenme; hayvansal gıdayı çok az tüketmek
• Emilim bozukluğu: Mide zarının iltihabı (atrofik gastrit), pernisiyöz anemi, mide ameliyatları, çölyak ve Crohn hastalığı
• İlaçlar: Diyabet tedavisinde kullanılan metformin ile mide asidini azaltan ilaçların uzun süreli kullanımı
• İleri yaş: Mide asidi azaldıkça emilim düşer
• Gebelik ve emzirme: İhtiyaç artar
B12 hangi besinlerde bulunur?
B12 yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerde yer alır:
• Karaciğer ve diğer sakatatlar
• Kırmızı et, tavuk
• Balık ve deniz ürünleri
• Yumurta
• Süt, yoğurt, peynir
Bitkisel besinlerde doğal olarak bulunmaz. Bu nedenle vegan beslenenlerin takviye kullanması ya da B12 ile zenginleştirilmiş ürünler tüketmesi gerekir.
B12 eksikliği nasıl tedavi edilir?
Tedavi, eksikliğin nedenine ve düzeyine göre ağızdan alınan haplar, dilaltı tabletler ya da kas içine yapılan iğnelerle yapılır. Emilim sorunu olan hastalarda genellikle iğne tercih edilir ve tedavinin ömür boyu sürmesi gerekebilir. Dozu ve süreyi hekim belirler; düzelme çoğunlukla ilk haftalarda başlar.
Benzer belirtilere yol açan bir diğer eksiklik için D vitamini eksikliği belirtileri, metformin kullanan diyabet hastaları için şeker hastalığı tedavisi haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? D Vitamini Kaç Olmalı, Nasıl Yükselir?
Şeker Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Diyabette İlaç, İnsülin ve Yaşam Tarzı
Şeker Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Diyabetin Erken Dönemde Verdiği 10 İşaret
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
