Yedisu Fayı Neden Tehlikeli?
Bingöl, Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ile Doğu Anadolu Fayı (DAF) sistemlerinin tam kesişim noktasında bulunuyor. Bu durum, bölgeyi Türkiye’nin en yüksek deprem riski taşıyan yerlerinden biri haline getiriyor.
Yedisu Segmenti, KAF’ın uzun süredir kırılmamış kollarından biri olarak değerlendiriliyor. En son 1784 yılında 7 üzeri bir deprem üreten bu fayın, yaklaşık 250 yıllık tekrarlama periyoduna göre tekrar kırılma zamanı gelmiş olabilir.
Dr. Kenan Akbayram:
“Yedisu Fayı yaklaşık 75 km uzunluğunda. Bu fay tamamen kırılırsa, 7.2 büyüklüğüne kadar bir deprem üretme potansiyeli var.”
Son Depremler Hangi Fayda Oldu?
Şubat 2025 - Yedisu: 4.8 büyüklüğünde
İki gün önce - Kiğı: 3.9 büyüklüğünde
Dün - Demirkanat-Kiğı: 4.0 büyüklüğünde
Bu depremler doğrudan Yedisu Fayı üzerinde değil; ancak uzmanlara göre bölgedeki levha içi kırık hatlar üzerinde oluştu ve bu da stres birikimini artıran bir gelişme olabilir.
Prof. Dr. Naci Görür’den Kritik Yorum:
“Demirkanat-Kiğı/Bingöl’de meydana gelen son deprem, Yedisu Zonu içerisinde olabilir. Bu bölge, stres birikimi yüksek bir alan. Büyük bir deprem potansiyeli taşıyor.”
Daha önce yaptığı açıklamalarda Görür, hem KAF hem DAF sistemlerinin Bingöl çevresinde birbirini karşılıklı olarak tetikleyebileceğini ve bu nedenle kentin deprem dirençli şehir statüsüne kavuşturulması gerektiğini vurgulamıştı.
Bölge Neden Sürekli Sarsılıyor?
Dr. Kenan Akbayram’a göre, yaşanan depremler şaşırtıcı değil. Çünkü bu bölge, Anadolu Levhası'nın doğu ucunda, yüksek sıkışma etkisine maruz kalıyor. Bu nedenle, farklı yönlerde gelişmiş levha içi fay hatları üzerinde sık sık küçük ve orta ölçekli depremler yaşanması beklenen bir durum.
Bingöl'de Deprem Kaygısı: Psikolojik Etki Derin
Akbayram şöyle diyor:
“Bingöl’de insanlar sürekli deprem korkusuyla yaşıyor. Her küçük sarsıntı psikolojik olarak büyük etkiler yaratabiliyor. Bu nedenle afet bilinci ve hazırlık çalışmaları hayati önem taşıyor.”
Deprem Master Planı Devrede
Bingöl Belediyesi ve Bingöl Üniversitesi iş birliğiyle hazırlanan “Bingöl İli Deprem Master Planı”, yıl içinde tamamlanacak. Bu plan, yalnızca jeolojik verileri değil, aynı zamanda:
Yapı stoğu analizi
Psikososyal etki yönetimi
Enerji ve ulaşım altyapısı
Mikro bölgeleme haritaları
Olası senaryo analizleri
gibi çok disiplinli başlıkları kapsayacak.
Eğer Yedisu Fayı Kırılırsa… Hangi Yerleşim Yerleri Riskte?
Akbayram, bu soruya dikkatli yaklaşıyor:
“Henüz ayrıntılı mikro bölgeleme çalışmaları tamamlanmadı. Ancak fayın tek seferde kırılması durumunda, Bingöl merkez, Yedisu, Kiğı, Karlıova, Yayladere gibi ilçeler etkilenebilir. Bu, fayın atım yönü, zemin tipi ve yapı kalitesine göre değişiklik gösterebilir.”
Sonuç: Bingöl İçin Erken Uyarı mı?
Son depremler küçük olabilir. Ancak uzmanlara göre bu sarsıntılar, büyük bir yıkımın habercisi olabilir.
Bingöl’de deprem riski bilimsel olarak yüksektir ve zaman daralıyor olabilir.
En önemli adım: bilimsel verilere dayalı, hızlı ve dirençli kentsel dönüşüm planlarının devreye alınmasıdır.
