Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasından öne çıkan başlıklar şunlardır:
Dijitalleşmenin ve Uluslararası Adaletin Önemi
“Değerli kardeşlerim, diğer tüm alanlarda olduğu gibi dijital gelişmişlikte de uluslararası adaletin sağlanması kritik önemdedir.
Türk Dünyası ve Kıbrıs Türk Halkı
Türk dünyasının ayrılmaz parçası olan Kıbrıs Türk halkının aramızdaki temsili büyük bir memnuniyet kaynağıdır. Cumhurbaşkanı Sayın Tufan Erhürman’ı Türkistan Zirvesi’nde görmekten mutluluk duyuyorum. Türk dünyasının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerini güçlendirerek sürdürmesini temenni ediyorum.
Teknoloji ve Dijital İş Birliği
Geleceğin dünyasında daha fazla söz sahibi olmak için özellikle teknolojide iş birliğimizi en üst seviyeye çıkarmalıyız. Zirvemizin yapay zeka ve dijital kalkınma temasıyla gerçekleşmesi çok isabetlidir. Dijitalleşerek kalkınan Türk dünyası vizyonunu benimsemek büyük önem taşımaktadır.
Gaspıralı'nın 'dilde, fikirde, işte birlik' anlayışına 115 yıl sonra 'dijital vizyonda birlik' ifadesini eklememiz gerekiyor. Bu vizyon, nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapılar ve veri temelli kamu yönetimi anlayışı üzerine kurulmalı, dijital bağlantısallığımız kuvvetlendirilmelidir.
Ortak Teknoloji Projeleri ve Dijital Dönüşüm
Ülkelerimiz arasında ortak teknoloji projelerinin geliştirilmesi, bu vizyonu destekleyecektir. Dijital dönüşümde geri kalmak, bağımsızlığımızı tehdit eden bir unsurdur. Yapay zekanın tahakküm aracı olmasını önlemek için bu konuyu fırsat olarak değerlendirmeliyiz. İnanıyorum ki; Harezmî, Farabi, İbn-i Sina ve diğer büyük bilim insanlarının yetiştiği bu topraklardan yeni bilim insanları da çıkacaktır.
Dijital Uçurumun Kapatılması ve Siber Güvenlik
Dijital gelişmişlikte uluslararası adaletin sağlanması önemlidir. Gelişmiş ve düşük gelişmiş ülkeler arasındaki dijital uçurumun kapatılması temel hedefimiz olmalıdır. Gebze'deki Birleşmiş Milletler Teknoloji Bankası ile iş birliğini önemsiyoruz.
Yapay zekanın getirdiği yeni risklere karşı dikkatli olmalıyız. Veri bankalarımıza ve ulusal altyapılarımıza yönelik tehditler, dijital dönüşümün yönetilmesi gereken önemli boyutlarıdır. Siber güvenlik, kara, hava ve deniz güvenliği kadar hayati önemdedir. Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde bu alandaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyoruz.
Kültürel Bütünleşme ve Ortak Dil
Kültürel alandaki gelişmeler, Türk bütünleşmesinin temel sütunlarındandır. Geçen yıl Semerkant'ta düzenlenen UNESCO 43. Genel Konferansı'nda 15 Aralık 'Dünya Türk Dili Ailesi Günü' olarak ilan edilmesi ortak başarımızdır. Ortak Türk Alfabesi'nin eğitimden kültüre, akademik iş birliğinden dijital dönüşüme yaygın kullanımı önemlidir.
Ortak dilimizin dijital dünyada görünürlüğünü artıracak Türk Dili Modeli gibi yapay zeka temelli girişimlerin desteklenmesi gerekiyor. 'Türk Dünyası Sivil Toplum Destek Sistemi' gibi modellerle dijital iş birliğimizi kuvvetlendirebiliriz.
Jeopolitik Krizler ve Ulaşım Projeleri
Çevremizde yaşanan krizler, Türk dünyasının dayanışma içinde hareket etmesinin stratejik değerini gösterdi. Jeopolitik sınamalar karşısında istişare mekanizmalarımızı güçlendirmeliyiz. 'TDT Plus' formatının hızla hayata geçirilmesi önemlidir.
Artan temaslarımız, Türk devletlerinin ortak meselelerde güçlü refleksler geliştirdiğini gösteriyor. Hürmüz Boğazı merkezli kriz de göstermiştir ki, Orta Koridor gibi ulaşım projeleri uzun yıllar önceliğimiz olmaya devam edecektir.
Savunma Sanayi ve Krizlerin İş Birliğine Etkisi
Filistin, Lübnan, İran, Ukrayna gibi krizler savunma gücümüzü artırma ve sanayi iş birliğimizi geliştirme ihtiyacını ortaya koyuyor. Türkiye, savunma sanayinde kazandığı yüksek teknoloji deneyimini teşkilat üyeleriyle paylaşmaya hazırdır. 'Savunma Sanayi Kurumları Toplantıları'nın düzenli yapılmasını önemsiyoruz.
İklim Konferansı ve Tarımsal Teknoloji
Kasımda Türkiye'de düzenlenecek COP31 İklim Konferansı'nı yapay zeka ve dijital teknolojilerin sunduğu imkanlarla şekillendiriyoruz. Ayrıca tarımsal üretimin desteklenmesi için teknolojiden maksimum fayda sağlayacak bir dönüşüm içindeyiz.
Birleşmiş Milletler Adaylığı ve Zirve Hazırlıkları
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı'nın 2027 Genel Direktörlük seçimine aday olduk. Tüm Türk devletlerinin ortak adayı olan Dr. Mehdi Eker'e destek bekliyoruz.
Yıl sonundan önce yapılacak bir sonraki zirvede sizleri Ankara'da ağırlamaktan mutluluk duyacağım. Mevcut dönem başkanı Azerbaycan'a aile birliğine yaptığı katkılardan dolayı teşekkür ederim.
Değerli kardeşim Sayın Tokayev'e ev sahipliği için ayrıca teşekkür ediyorum. Mübarek Kurban Bayramı'nızı şimdiden tebrik eder, huzurlu ve bereketli bir bayram dilerim. Türkistan Zirvesi'nin Türk dünyası ve dost ülkelere hayırlı olmasını temenni ediyorum.”
