Yemekten sonra bastıran uyku, öğleden sonra gelen tatlı krizi, ne yapsanız erimeyen göbek… Bu tablo size tanıdık geliyorsa nedeni insülin direnci olabilir. Toplumda oldukça yaygın olan bu durum, şeker hastalığına giden yolun ilk durağı sayılıyor.
İnsülin direnci nedir?
İnsülin, kandaki şekerin hücrelere girmesini sağlayan hormondur. İnsülin direncinde kas, yağ ve karaciğer hücreleri bu hormona yeterince yanıt vermez. Pankreas, kan şekerini normal tutabilmek için daha fazla insülin salgılamak zorunda kalır. Bir süre sonra pankreas bu yüke yetişemez; önce gizli şeker, ardından tip 2 diyabet gelişebilir.
İnsülin direnci belirtileri nelerdir?
• Yemeklerden sonra ağırlık ve uyku hâli
• Sık acıkma, özellikle tatlı ve hamur işi isteği
• Bel çevresinde yağlanma
• Kilo vermede zorlanma
• Yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü
• Ense, koltuk altı ve kasıklarda ciltte koyulaşma
• Kadınlarda adet düzensizliği ve tüylenme (polikistik over sendromuyla birlikte görülebilir)
Bazı kişilerde hiçbir belirti olmayabilir; durum tahlille ortaya çıkar.
İnsülin direnci neden olur?
Genetik yatkınlık zemin hazırlar; tabloyu ortaya çıkaran ise çoğunlukla yaşam tarzıdır. Fazla kilo ve özellikle karın bölgesindeki yağ, hareketsizlik, şeker ve rafine karbonhidrattan zengin beslenme, yetersiz uyku ve kronik stres başlıca nedenlerdir.
İnsülin direnci nasıl anlaşılır?
Hekimler çoğunlukla açlık kan şekeri ve açlık insülin düzeyinden hesaplanan HOMA-IR değerine bakar. Laboratuvara göre değişmekle birlikte 2,5'in üzerindeki değerler genellikle insülin direnci lehine yorumlanır. Sonucu, bel çevresi, tansiyon ve kan yağlarıyla birlikte hekim değerlendirir.
İnsülin direnci nasıl kırılır?
• Kilo verin: Vücut ağırlığının yüzde 5-7'sini vermek bile insülin duyarlılığını belirgin biçimde artırır.
• Hareket edin: Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş ve haftada iki gün kas güçlendirici egzersiz.
• Tabağınızı değiştirin: Şekerli içecekleri ve beyaz unlu gıdaları azaltın; sebze, baklagil, tam tahıl ve proteini artırın.
• Uykuya özen gösterin: Az ve düzensiz uyku insülin direncini artırır.
• Atıştırmaları sınırlayın: Gün boyu sürekli bir şeyler yemek insülini yüksek tutar.
Hekim gerekli görürse yaşam tarzı değişikliğine ek olarak ilaç tedavisi başlayabilir.
İnsülin direnci geçer mi?
Evet, büyük ölçüde geri döndürülebilir. Erken fark edilip yaşam tarzı değiştirildiğinde değerler normale dönebiliyor ve diyabet riski belirgin biçimde azalıyor.
Tahlil sonuçlarını yorumlamak için açlık kan şekeri kaç olmalı, hastalığın kendisi için şeker hastalığı nedir haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Şeker Hastalığı Nedir? Diyabetin Nedenleri, Türleri ve Tanı Yöntemleri
Açlık Kan Şekeri Kaç Olmalı? Normal Şeker Değerleri ve Sonuçların Anlamı
Şeker Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Diyabette İlaç, İnsülin ve Yaşam Tarzı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
