Türkiye Büyük Millet Meclisi** (TBMM)** bünyesinde yürütülen iç tüzük değişikliği çalışmaları, Meclis’teki disiplin uygulamalarını yeniden tartışmaya açtı. Kürsüde uygunsuz davranış, hakaret, tehdit ve Genel Kurul düzenini bozma gibi fiiller için hâlihazırda uygulanan uyarı ve geçici uzaklaştırma cezalarının yanına daha ağır yaptırımların eklenmesi planlanıyor.
Hazırlıklar kapsamında; maaş kesintisi, belirli süre oturumlara katılamama ve TBMM binasına giriş yasağı gibi cezaların iç tüzükte yer alması seçenekler arasında değerlendiriliyor.
Komisyonları merkeze alan model
İç tüzük değişikliği sürecinin, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un mesajlarının ardından ivme kazandığı belirtiliyor. Bu çerçevede Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı’nın, Fransa Parlamentosu’nu inceleyen kapsamlı bir rapor hazırlayarak milletvekillerine sunduğu ifade ediliyor.
Raporda, yasama faaliyetlerini hızlandırmak amacıyla komisyonları merkeze alan bir sistem öneriliyor. Buna göre, kanunların ana metinlerinin büyük ölçüde komisyonlarda hazırlanması ve komisyon raporlarının Genel Kurul sürecinde daha belirleyici hale gelmesi hedefleniyor.
Fransız modeli örnek alınıyor
Disiplin cezalarına ilişkin tartışmalarda Fransa Parlamentosu’nda uygulanan dört dereceli disiplin sistemi dikkat çekiyor. Önerilen modele göre:
Uyarı ve düzene davet: Sözlü ihtar niteliğinde olacak, maddi yaptırım içermeyecek.
Tutanaklara geçen uyarı: Tutanaklara işlenecek ve bir ay süreyle maaşın dörtte biri kesilecek.
Kınama: Yarım maaş kesintisi uygulanacak.
Geçici çıkarma / uzaklaştırma: İki ay boyunca yarım maaş kesintisi, 15 birleşim Meclis çalışmalarına katılamama ve bina giriş yasağı gündeme gelecek. Tekrarı halinde bu sürenin 30 birleşime çıkarılması planlanıyor.
AYM engeli hatırlatılıyor
Öte yandan, 2018 yılında iç tüzüğe disiplin cezası alan milletvekillerinin maaş ve ödeneklerinden kesinti yapılmasını öngören bir düzenleme eklenmiş, ancak bu hüküm Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Yeni düzenleme çalışmalarında, bu kararın dikkate alınarak hukuki çerçevenin yeniden şekillendirileceği belirtiliyor.
