Soğuk algınlığı geçti ama öksürük bir türlü bitmiyor; göğsünüzde hırıltı, boğazınızda balgam var. Bu tablo çoğu zaman akut bronşite işaret ediyor. Bronşit nedir, ne kadar sürer, antibiyotik gerekir mi?
Bronşit nedir?
Bronşlar, soluk borusundan ayrılarak havayı akciğerlere taşıyan hava yollarıdır. Bu yolların iç yüzeyinin iltihaplanıp şişmesine ve fazla salgı üretmesine bronşit denir. İki türü vardır ve birbirinden oldukça farklıdır.
Akut bronşit
Halk arasında "göğüs üşütmesi" olarak da bilinir. Çoğunlukla soğuk algınlığı ya da gribin ardından, aynı virüslerin bronşlara inmesiyle gelişir. Vakaların yüzde 90'ından fazlası virüs kaynaklıdır.
Belirtileri:
• Başlangıçta kuru, sonra balgamlı öksürük
• Berrak, beyaz, sarı ya da yeşil balgam
• Göğüste hırıltı, sıkışma ve yanma hissi
• Hafif ateş, halsizlik
• Öksürmeye bağlı göğüs ve karın kası ağrısı
Diğer şikâyetler bir hafta içinde düzelir; öksürük ise genellikle iki-üç hafta, bazen daha uzun sürer.
Kronik bronşit
Art arda iki yıl boyunca, yılda en az üç ay süren balgamlı öksürük kronik bronşit olarak tanımlanır ve KOAH'ın (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) bir biçimidir. Başlıca nedeni sigaradır; uzun süre toz, duman ve kimyasallara maruz kalmak da yol açabilir. Sabahları artan öksürük ve balgam, zamanla eklenen nefes darlığı tipiktir. Kalıcı bir hastalıktır ve ilerlemesini durdurmanın tek yolu sigarayı bırakmaktır.
Akut bronşit nasıl geçer?
• Dinlenin ve bol sıvı için: Sıvı, balgamın incelip atılmasını kolaylaştırır.
• Havayı nemlendirin: Kuru hava öksürüğü artırır.
• Sigaradan ve dumandan uzak durun.
• Bal: Bir yaşından büyüklerde öksürüğü yatıştırabilir.
• Ağrı kesici/ateş düşürücü: Gerekirse hekim ya da eczacı önerisiyle.
• Öksürük şurupları: Balgamlı öksürüğü tümüyle bastırmak önerilmez; şurup kullanımına hekim karar vermelidir.
Hırıltısı belirgin olan hastalara hekim, bronşları açan nefes ilaçları verebilir.
Bronşitte antibiyotik gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Akut bronşit büyük oranda viraldir ve antibiyotik iyileşmeyi hızlandırmaz. Balgamın sarı ya da yeşil olması, bakteri enfeksiyonu olduğunu göstermez. Hekim; zatürre şüphesi, uzayan ateş ya da altta yatan akciğer hastalığı gibi durumlarda antibiyotik kararı verir.
Bronşit bulaşıcı mı?
Akut bronşite yol açan virüsler bulaşıcıdır; öksürük ve hapşırıkla yayılır. El yıkamak, öksürürken ağzı kapatmak ve hastalığın ilk günlerinde yakın temastan kaçınmak bulaşmayı azaltır. Kronik bronşit ise bulaşıcı değildir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
• Öksürük üç haftadan uzun sürüyorsa
• 38,5 derecenin üzerinde ya da üç günden uzun süren ateş varsa
• Nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da belirgin hırıltı ortaya çıktıysa
• Balgamda kan görülüyorsa
• Yılda birkaç kez bronşit geçiriyorsanız
• Astım, KOAH, kalp hastalığı varsa ya da hasta bebek ya da yaşlıysa
İlgili konular için öksürük nasıl geçer, astım nedir ve soğuk algınlığı nasıl geçer haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Öksürük Nasıl Geçer? Kuru ve Balgamlı Öksürüğe İyi Gelen Yöntemler
Astım Nedir? Astım Belirtileri, Tetikleyicileri ve Kriz Anında Yapılması Gerekenler
Soğuk Algınlığı Nasıl Geçer? Nezleyi Hafifleten Yöntemler ve Yapılmaması Gerekenler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
