Ultrason raporunda "karaciğerde yağlanma" ifadesini görenlerin sayısı her geçen yıl artıyor. Çoğu kişi bunu önemsemiyor; oysa karaciğer yağlanması, ihmal edildiğinde siroza kadar ilerleyebilen bir sürecin ilk basamağı. İyi haber: Erken dönemde büyük ölçüde geri döndürülebiliyor.
Karaciğer yağlanması nedir?
Karaciğer ağırlığının yüzde 5'inden fazlasının yağdan oluşması karaciğer yağlanması olarak tanımlanır. İki ana türü vardır: Alkole bağlı yağlanma ve alkolle ilişkisi olmayan, metabolik nedenlere bağlı yağlanma. Günümüzde en sık görülen tür ikincisidir ve fazla kilo, insülin direnci, diyabet ve kolesterol yüksekliğiyle yakından ilişkilidir.
Karaciğer yağlanması belirtileri nelerdir?
Hastalık çoğunlukla belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan ultrason ya da kan tahlilinde tesadüfen saptanır. Bazı kişilerde şu şikâyetler görülebilir:
• Yorgunluk ve halsizlik
• Karnın sağ üst bölümünde dolgunluk ya da hafif ağrı
• Karaciğer enzimlerinde (ALT, AST) yükseklik
Ciltte ve göz aklarında sararma, karında şişlik ve bacaklarda ödem gibi belirtiler ise hastalığın ilerlediğini gösterir.
Karaciğer yağlanması neden olur?
• Fazla kilo, özellikle karın bölgesinde yağlanma
• İnsülin direnci ve tip 2 diyabet
• Yüksek trigliserit ve kolesterol
• Şekerli içecek ve işlenmiş gıdadan zengin beslenme
• Hareketsiz yaşam
• Alkol kullanımı
• Bazı ilaçlar ve hızlı kilo kaybı
Zayıf kişilerde de karaciğer yağlanması görülebileceği unutulmamalıdır.
Karaciğer yağlanması tehlikeli mi?
Basit yağlanma çoğu kişide yıllarca sorun yaratmaz. Ancak bir bölüm hastada yağlanmaya iltihap eklenir; bu tablo zamanla karaciğerde sertleşmeye (fibroz), ardından siroza ilerleyebilir. Ayrıca karaciğeri yağlı kişilerde kalp-damar hastalığı riski de artmıştır. Hekim, kan testleri ve karaciğer sertliğini ölçen özel görüntüleme yöntemleriyle hastalığın evresini belirler.
Karaciğer yağlanması nasıl geçer?
Bugün için en etkili tedavi yaşam tarzı değişikliğidir:
• Kilo verin: Vücut ağırlığının yüzde 7-10'unu vermek, yağlanmayı ve iltihabı belirgin biçimde geriletir. Kilo yavaş verilmeli; şok diyetler karaciğere zarar verebilir.
• Hareket edin: Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş, kilo vermeseniz bile karaciğer yağını azaltır.
• Şekerli içecekleri bırakın: Meyve şekeri (fruktoz) içeren içecekler yağlanmanın başlıca besin kaynaklı nedenidir.
• Akdeniz tipi beslenin: Sebze, baklagil, balık ve zeytinyağı ağırlıklı bir sofra önerilir.
• Alkolden uzak durun.
"Karaciğer temizleyen" bitkisel kürlerin yararı kanıtlanmamıştır; bazıları karaciğere zarar verebilir.
İlgili konular için insülin direnci nedir haberimize, ileri evre karaciğer hastalığında uygulanan tedavi için karaciğer nakli nasıl olur haberimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
İnsülin Direnci Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve İnsülin Direncini Kırmanın Yolları
Karaciğer Nakli Nasıl Olur? Canlı Vericiden Nakil, Ameliyat Süresi ve İyileşme Süreci
Gizli Şeker Nedir? Prediyabet Belirtileri ve Diyabete Dönüşmesini Önlemenin Yolları
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
