Grip geçti derken ateş yeniden yükseliyor, öksürük derinleşiyor, nefes almak zorlaşıyor. Bu tablo, kış aylarında hastaneye yatışların önde gelen nedenlerinden biri olan zatürreyi düşündürmeli. Zatürre belirtileri nelerdir, nasıl anlaşılır?
Zatürre nedir?
Tıp dilinde pnömoni denilen zatürre, akciğer dokusunun enfeksiyonudur. Akciğerlerdeki hava kesecikleri iltihaplı sıvıyla dolar; kana oksijen geçişi zorlaşır. Bakteriler, virüsler ve daha nadiren mantarlar zatürreye yol açabilir. En sık bakteriyel etken pnömokoktur; grip ve COVID-19 gibi virüsler de zatürre yapabilir.
Zatürre belirtileri nelerdir?
• Yüksek ateş, üşüme ve titreme
• Sarı, yeşil ya da pas rengi balgamlı öksürük
• Nefes darlığı, sık nefes alma
• Derin nefes alırken ya da öksürürken batan göğüs ağrısı
• Halsizlik, iştahsızlık
• Kas ağrıları, baş ağrısı
• Terleme
• Bulantı, kusma
Yaşlılarda ve çocuklarda belirtiler farklı olabilir
Yaşlılarda: Ateş olmayabilir. Ani gelişen bilinç bulanıklığı, dalgınlık, düşme ve iştahsızlık tek belirti olabilir.
Bebek ve küçük çocuklarda: Hızlı soluma, nefes alırken göğsün içe çekilmesi, inleme, burun kanatlarının açılıp kapanması, emmeme ve huzursuzluk önemli işaretlerdir.
Zatürre nasıl anlaşılır?
Hekim akciğerleri dinler; tanıyı çoğunlukla akciğer filmiyle kesinleştirir. Kan tahlilleri ve parmaktan oksijen ölçümü hastalığın şiddetini gösterir. Bronşitten farkı, enfeksiyonun hava yollarında değil akciğer dokusunun kendisinde olmasıdır; bu nedenle genellikle daha ağır seyreder.
Zatürre nasıl tedavi edilir?
Bakteriyel zatürre antibiyotikle tedavi edilir. İlaca erken başlanması ve kendinizi iyi hissetseniz bile önerilen sürenin tamamlanması çok önemlidir. Viral zatürrede hekim uygun görürse antiviral ilaç başlar.
Hafif olgular evde tedavi edilebilir. Bu süreçte:
• Bol dinlenin; işe ya da okula gitmeyin.
• Bol sıvı için.
• Hekimin önerdiği ateş düşürücüleri kullanın.
• Sigara içmeyin.
• Öksürüğü bastıran ilaçları hekime danışmadan kullanmayın; öksürük balgamın atılmasını sağlar.
Oksijen düşüklüğü, tansiyon düşmesi, bilinç değişikliği olan ya da ileri yaşta ve kronik hastalığı bulunan hastalar hastanede tedavi edilir.
Zatürre kaç günde geçer?
Ateş genellikle tedavinin ilk iki-üç gününde düşer. Öksürük ve halsizlik birkaç hafta sürebilir; tam toparlanma, özellikle yaşlılarda bir ayı bulabilir. Tedaviye rağmen ateş düşmüyor ya da şikâyetler artıyorsa yeniden hekime başvurulmalıdır.
Zatürre bulaşıcı mı?
Zatürreye yol açan mikroplar öksürük ve hapşırıkla bulaşabilir; ancak mikrobu alan herkes zatürre olmaz. Risk, bağışıklığı zayıf olanlarda yüksektir.
Kimler risk altında, nasıl korunulur?
65 yaş üstündekiler, iki yaş altı çocuklar, sigara içenler, KOAH, astım, kalp hastalığı, diyabet ve böbrek hastalığı olanlar ile bağışıklığı baskılanmış kişiler risk grubundadır.
• Zatürre (pnömokok) aşısı: 65 yaş üstündekilere ve risk grubundaki kişilere önerilir; çocukluk çağı aşı takviminde de yer alır.
• Grip aşısı: Grip sonrası gelişen zatürreleri önler.
• Sigarayı bırakmak, el hijyenine dikkat etmek ve kronik hastalıkları kontrol altında tutmak korunmanın diğer adımlarıdır.
Ne zaman acil başvurmalı?
Nefes darlığı, dudaklarda morarma, göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı, 39 dereceyi aşan ya da düşmeyen ateş ve kanlı balgam durumunda vakit kaybetmeden acil servise başvurun.
İlgili konular için bronşit nedir, grip aşısı ne zaman yapılır ve grip nasıl geçer haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Bronşit Nedir? Akut ve Kronik Bronşit Belirtileri, Tedavisi ve Bulaşıcılığı
Grip Aşısı Ne Zaman Yapılır? Kimler Olmalı, Yan Etkileri Neler?
Grip Nasıl Geçer? Evde İyileşmeyi Hızlandıran Yöntemler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
