Halk arasında "göz nakli" olarak bilinen işlem aslında gözün tamamının değil, yalnızca en ön tabakasının değiştirilmesi. Kornea nakli, dünyada en sık yapılan ve başarı oranı en yüksek doku nakillerinden biri. Kimlere yapılır, süreç nasıl işler?
Kornea nedir?
Kornea, gözün renkli bölümünün önünde yer alan, saat camına benzeyen saydam tabakadır. Göze giren ışığı kırarak net görmeyi sağlar. Saydamlığını ya da düzgün şeklini yitirdiğinde görme bulanıklaşır; gözlük ve lens çoğu zaman yeterli olmaz.
Kornea nakli kimlere yapılır?
• Keratokonus: Korneanın incelip öne doğru sivrileştiği, genç yaşta başlayan hastalık. İleri evrelerinde nakil gerekebilir.
• Kornea lekeleri: Enfeksiyon, yaralanma ya da kimyasal yanık sonrası oluşan kalıcı bulanıklıklar.
• Kornea distrofileri: Kalıtsal, ilerleyici kornea hastalıkları.
• Kornea ödemi: Korneanın iç tabakasındaki hücrelerin yetersizliğine bağlı bulanıklık; bazen göz ameliyatları sonrasında gelişir.
Kornea kimden alınır?
Kornea canlı vericiden alınamaz; yalnızca hayatını kaybetmiş bağışçılardan temin edilir. Bağışçının yakınlarının onayıyla ölümden sonraki ilk saatlerde alınan kornealar göz bankalarında incelenir ve uygun bulunanlar sıradaki hastalara nakledilir. Korneada damar bulunmadığı için kan grubu ve doku uyumu aranmaz; bağışçının yaşı ya da gözlük kullanmış olması da çoğunlukla engel değildir.
Kornea nakli ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyat çoğunlukla bir saat civarında sürer; genel ya da lokal anesteziyle yapılabilir. İki ana yöntem vardır:
Tam kat nakil: Korneanın orta bölümü tüm katlarıyla çıkarılır, yerine bağışçı kornea çok ince dikişlerle dikilir.
Tabakalı (kısmi) nakil: Yalnızca korneanın hasta olan ön ya da arka tabakası değiştirilir. Uygun hastalarda iyileşme daha hızlı, ret riski daha düşüktür.
Ameliyat sonrası iyileşme
Hasta çoğunlukla aynı gün ya da ertesi gün taburcu olur. Görme hemen netleşmez; tam kat nakillerde görmenin yerine oturması aylar alabilir. Dikişler genellikle bir yıl ya da daha uzun süre sonra, kademeli olarak alınır. Bu süreçte dikkat edilmesi gerekenler:
• Hekimin verdiği damlaları aksatmadan kullanmak
• Gözü ovuşturmamak, darbelerden korumak
• İlk haftalarda göze su kaçırmamak
• Kontrolleri aksatmamak
Kornea reddi belirtileri nelerdir?
Gözde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ve görmede azalma ret belirtisi olabilir. Bu şikâyetlerden biri ortaya çıktığında beklemeden göz hekimine başvurmak gerekir; erken tedaviyle ret çoğu zaman durdurulabilir.
Türkiye'de kornea bekleyenler
Türkiye'de binlerce hasta kornea nakli için sıra bekliyor. Kornea bağışı, organ bağışının bir parçası; bağış yaparken kornea da seçilebiliyor.
Nasıl bağışçı olunacağını organ bağışı nasıl yapılır haberimizde, diğer nakil türlerini organ nakli nedir haberimizde bulabilirsiniz.
İlgili Haberler
Organ Bağışı Nasıl Yapılır? e-Devlet ve e-Nabız Üzerinden Organ Bağışı Adımları
Organ Nakli Nedir? Hangi Organlar Nakledilir, Kimlere Yapılır?
Beyin Ölümü Nedir? Bitkisel Hayat ve Komadan Farkı, Tanısı Nasıl Konur?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
