Bir savaş uçağının en kritik parçalarından biri burnundaki radar. Türkiye, uzun yıllar yurt dışından tedarik ettiği bu teknolojiyi MURAD ile yerlileştirdi. MURAD AESA radarı nedir, hangi uçaklarda kullanılacak? Merak edilenleri derledik.
MURAD radarı nedir?
MURAD, ASELSAN tarafından geliştirilen çok fonksiyonlu bir atış kontrol radarı. Uçağın burun kısmına yerleştirildiği için "burun radarı" olarak da anılıyor. Şirketin kataloğunda MURAD 100 adıyla yer alan radar, AESA mimarisi sayesinde aynı anda hem havadaki hem yerdeki hedeflere karşı görev yapabiliyor.
AESA radar nedir, farkı ne?
AESA, "aktif elektronik taramalı anten dizisi" anlamına geliyor. Eski tip radarlarda anten mekanik olarak sağa sola döndürülerek tarama yapılır. AESA radarda ise anten sabit durur; üzerindeki çok sayıda küçük alıcı-verici modül radar hüzmesini elektronik olarak, saniyenin çok küçük dilimlerinde yönlendirir.
Bunun sahadaki karşılığı şu: Radar aynı anda birden fazla hedefi takip edebiliyor, hava-hava ve hava-yer görevlerini eş zamanlı yürütebiliyor, modüllerinden birkaçı arızalansa bile çalışmaya devam ediyor.
MURAD'ın özellikleri
• Yanca ve yükselişte elektronik hüzme yönlendirme
• Galyum nitrür (GaN) tabanlı güç yükselteçleri
• Geniş frekans bandı ve sayısal hüzme oluşturma
• Eş zamanlı hava-hava ve hava-yer işlevleri
• Görüş ötesi (BVR) füzelere güdüm desteği
• Arıza durumunda performansın kademeli azalması
MURAD hangi uçaklarda kullanılacak?
Radar ilk uçuşunu 15 Şubat 2024'te, görev bilgisayarı da millîleştirilen F-16 ÖZGÜR platformuyla yaptı. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Mart 2024'te yaptığı açıklamada radarla birlikte F-16 ÖZGÜR'ün 4,5 nesil uçaklar seviyesine taşındığını; millî muharip uçak KAAN ile muharip insansız hava araçlarının da bu radarla donatılacağını belirtti. ASELSAN, radarın seri üretimine yönelik hazırlıkların Ankara'daki tesislerinde tamamlandığını duyurdu.
Şirketin kataloğuna göre MURAD 100-A sürümü hem muharip jetlere hem de insansız hava araçlarına entegre edilebiliyor.
Çipten sisteme yerli üretim
MURAD'ı önemli kılan yalnızca radarın kendisi değil. ASELSAN, radarın kalbindeki GaN çiplerini de kendi tesislerinde geliştirip üretiyor. Şirket, bu teknolojinin zamanla radar, elektronik harp ve haberleşme alanındaki diğer ürünlerine de yayıldığını belirtiyor. Erken ihbar radarlarında kullanılan AESA teknolojisi için ALP radarı nedir haberimize göz atabilirsiniz.
İHA'lar için bir AESA radar daha: FULMAR
ASELSAN, SAHA 2026'da AESA mimarili FULMAR 500A radarını da tanıttı. AKINCI ve AKSUNGUR gibi insansız hava araçlarına entegre edilmek üzere geliştirilen FULMAR, kara, deniz ve hava hedeflerini eş zamanlı tespit ve takip edebiliyor.
ASELSAN'ın diğer ürünleri için ASELSAN hangi ürünleri üretiyor haberimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
ALP Radarı Nedir? ASELSAN'ın Erken İhbar Radarları ALP 100, ALP 300 ve ALP 500
ASELSAN Hangi Ürünleri Üretiyor? Radardan Hava Savunmaya Öne Çıkan Sistemler
ASELSAN Nedir, Ne İş Yapar? Türkiye'nin Savunma Elektroniği Devi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Görsel: ASELSAN
