Hakkında konuşmaktan çekinilen, doktora gitmek ise çoğu zaman ertelenen bir sorun: Hemoroid. Oysa 50 yaşına gelen her iki kişiden biri yaşamının bir döneminde bu rahatsızlıkla karşılaşıyor. Hemoroid nasıl geçer, hangi durumda hekime başvurmak şart?
Hemoroid nedir?
Halk arasında basur ya da mayasıl olarak bilinen hemoroid, makat kanalındaki damar yastıkçıklarının genişleyip şişmesi ve sarkmasıdır. Makatın iç kısmında oluşanlara iç hemoroid, dış kısmında cilt altında oluşanlara dış hemoroid denir.
Hemoroid belirtileri nelerdir?
• Dışkılama sırasında ya da sonrasında parlak kırmızı renkte, ağrısız kanama
• Makatta kaşıntı, yanma ve ıslaklık hissi
• Makat çevresinde ele gelen şişlik
• Dışkılama sırasında dışarı çıkan, bazen elle içeri itilmesi gereken meme
• Otururken rahatsızlık, ağrı
• Dış hemoroidin içinde pıhtı oluşursa ani başlayan şiddetli ağrı ve sert, morumsu şişlik
Hemoroid neden olur?
• Kronik kabızlık ve dışkılarken ıkınmak
• Tuvalette uzun süre oturmak (telefonla ya da okuyarak)
• Uzun süren ishal
• Liften fakir beslenme, az su içmek
• Gebelik ve doğum
• Fazla kilo
• Uzun süre oturarak ya da ayakta çalışmak
• Ağır kaldırmak
• Ailesel yatkınlık
Hemoroid nasıl geçer?
Hafif ve orta dereceli hemoroidlerin büyük bölümü yaşam tarzı değişikliğiyle kontrol altına alınır:
• Lifi artırın: Sebze, meyve, kuru baklagil ve tam tahıllar dışkıyı yumuşatır. Günde 25-30 gram lif hedefleyin.
• Bol su için: Günde en az 2 litre.
• Tuvalette oyalanmayın: Telefonu yanınıza almayın; birkaç dakikadan fazla oturmayın, ıkınmayın.
• İhtiyacı ertelemeyin.
• Ilık oturma banyosu yapın: Günde iki-üç kez, 10-15 dakika ılık suda oturmak ağrı ve kaşıntıyı azaltır.
• Temizliğe dikkat edin: Sert tuvalet kâğıdı yerine suyla temizlenin; bölgeyi nazikçe kurulayın. Parfümlü ıslak mendil kullanmayın.
• Hareket edin: Uzun süre oturmaktan kaçının; düzenli yürüyüş yapın.
• Acı ve baharatı azaltın: Bazı kişilerde şikâyetleri artırır.
İlaç tedavisi
Hekim ya da eczacının önereceği kremler ve fitiller ağrı, kaşıntı ve şişliği geçici olarak hafifletir. Kortizon içeren ürünler bir haftadan uzun kullanılmamalıdır. Damar güçlendirici tabletler ve gerektiğinde dışkı yumuşatıcılar da tedaviye eklenebilir.
Ameliyatsız ve ameliyatlı girişimler
Yaşam tarzı değişikliği ve ilaçla düzelmeyen iç hemoroidlerde, muayenehane ortamında uygulanan lastik bant bağlama, iğneyle damar kurutma (skleroterapi) ve kızılötesi ışınla pıhtılaştırma gibi yöntemler kullanılır. İleri derecede, sürekli dışarıda kalan ya da sık kanayan hemoroidlerde ameliyat gündeme gelir. Yöntemi genel cerrahi uzmanı belirler.
Her makat kanaması hemoroid değildir
En önemli nokta budur. Makattan gelen kanama; çatlak (fissür), polip, iltihabi bağırsak hastalığı ve kalın bağırsak kanserinin de belirtisi olabilir. "Nasılsa basurdur" diyerek kendi kendine tedaviye başlamak, ciddi bir hastalığın tanısını geciktirebilir. İlk kez kanama görüldüğünde ve özellikle 45 yaşın üzerindeyseniz mutlaka muayene olun.
Ne zaman doktora gidilmeli?
• Makattan kanama varsa
• Bir haftalık evde bakıma rağmen şikâyetler geçmiyorsa
• Şiddetli ağrı ve sert şişlik ortaya çıktıysa
• Dışkı koyu ya da siyah renkteyse, dışkıya karışmış kan varsa
• Bağırsak alışkanlığında değişiklik, kilo kaybı ya da kansızlık eşlik ediyorsa
Hemoroidin en sık nedeni için kabızlık nasıl geçer, kan kaybına bağlı sorunlar için demir eksikliği belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Kabızlık Nasıl Geçer? Bağırsakları Çalıştıran Yöntemler ve Kabızlığa İyi Gelen Besinler
Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Ferritin Kaç Olmalı, Demir Hangi Besinlerde Var?
İshal Nasıl Geçer? İshale İyi Gelen Yiyecekler ve Sıvı Kaybını Önlemenin Yolları
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
