Bahar geldiğinde herkes doğanın canlanmasına sevinirken bazıları için zorlu bir dönem başlıyor: Bitmeyen hapşırıklar, akan bir burun, kaşınan gözler. Toplumun yaklaşık beşte birini etkileyen saman nezlesi, en yaygın alerjik hastalık.
Saman nezlesi nedir?
Tıp dilinde alerjik rinit olarak adlandırılan saman nezlesi, bağışıklık sisteminin aslında zararsız olan maddelere aşırı tepki vermesidir. Vücut, polen ya da toz gibi bir maddeyi tehdit olarak algılar ve histamin adlı maddeyi salgılar; belirtileri bu madde ortaya çıkarır. Adındaki "saman" sözcüğüne karşın hastalığın samanla ilgisi yoktur, ateşe de yol açmaz.
Alerjik nezle belirtileri nelerdir?
• Art arda gelen hapşırık nöbetleri
• Su gibi, berrak burun akıntısı
• Burun tıkanıklığı
• Burunda, damakta, boğazda ve kulaklarda kaşıntı
• Gözlerde kaşıntı, sulanma ve kızarıklık
• Geniz akıntısı, öksürük
• Koku almada azalma
• Yorgunluk, uyku kalitesinde bozulma, dikkat dağınıklığı
Soğuk algınlığından farkı nedir?
Alerjide ateş ve kas ağrısı olmaz, akıntı berrak kalır, kaşıntı ön plandadır ve şikâyetler tetikleyiciyle karşılaşıldığı sürece haftalarca sürer. Soğuk algınlığı ise 7-10 günde geçer.
Alerjiyi neler tetikler?
Mevsimsel tetikleyiciler: Ağaç polenleri (ilkbahar başı), çayır ve ot polenleri (ilkbahar sonu ve yaz), yabani ot polenleri (yaz sonu ve sonbahar).
Yıl boyu süren tetikleyiciler: Ev tozu akarları, kedi ve köpek gibi hayvanların deri döküntüleri, küf mantarları, hamam böceği.
Alerjik nezleye ne iyi gelir?
Polen mevsiminde:
• Polen yoğunluğunun yüksek olduğu sabah erken saatlerde ve rüzgârlı günlerde pencereleri kapalı tutun.
• Dışarıda güneş gözlüğü ve gerekirse maske takın.
• Eve gelince üstünüzü değiştirin, duş alın, saçınızı yıkayın.
• Çamaşırları dışarıda kurutmayın.
• Araç ve klima polen filtrelerini düzenli değiştirin.
Ev tozu alerjisinde:
• Nevresimleri haftada bir, en az 60 derecede yıkayın.
• Yatak odasında halı, kalın perde ve peluş oyuncak bulundurmayın.
• Akar geçirmeyen yatak ve yastık kılıfları kullanın.
• Evi sık havalandırın, nemi düşük tutun.
Her iki türde: Burnu tuzlu suyla yıkamak, alerjenleri mekanik olarak uzaklaştırır ve şikâyetleri azaltır.
Alerjik nezle nasıl tedavi edilir?
• Antihistaminikler: Hapşırma, kaşıntı ve akıntıyı azaltır. Yeni kuşak ilaçlar daha az uyku yapar.
• Kortizonlu burun spreyleri: Tıkanıklık dahil tüm belirtilerde en etkili tedavidir; etkileri birkaç günde ortaya çıkar, düzenli kullanılmaları gerekir.
• Göz damlaları: Göz şikâyetlerine yöneliktir.
• Aşı tedavisi (immünoterapi): Alerjiye yol açan madde, artan dozlarda iğne ya da dilaltı damla olarak verilerek vücut alıştırılır. İlaçla kontrol altına alınamayan hastalarda alerji uzmanı tarafından uygulanır.
Damar büzücü burun açıcı spreyler birkaç günden uzun kullanılmamalıdır. Hangi ilacın uygun olduğuna hekim karar verir.
Alerjik nezle astıma dönüşür mü?
Alerjik nezlesi olanlarda astım gelişme riski daha yüksektir. Nezlenin iyi tedavi edilmesi astım kontrolünü de kolaylaştırır. Hırıltı, nefes darlığı ve geceleri artan öksürük varsa hekime başvurun.
İlgili konular için burun tıkanıklığı nasıl geçer, sinüzit nedir ve soğuk algınlığı nasıl geçer haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Burun Tıkanıklığı Nasıl Geçer? Burnu Açan Yöntemler ve Sprey Kullanımında Dikkat
Sinüzit Nedir, Nasıl Geçer? Belirtileri, Tedavisi ve Evde Rahatlatan Yöntemler
Soğuk Algınlığı Nasıl Geçer? Nezleyi Hafifleten Yöntemler ve Yapılmaması Gerekenler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
