Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türü; her sekiz kadından biri yaşamının bir döneminde bu hastalıkla karşılaşıyor. Ancak tablo karamsar değil: Erken evrede saptandığında hastaların büyük çoğunluğu tümüyle iyileşiyor. Bunun yolu, meme kanseri belirtilerini bilmekten ve taramaları aksatmamaktan geçiyor.
Meme kanseri belirtileri nelerdir?
• Memede ya da koltuk altında ele gelen, genellikle ağrısız, sert ve sınırları düzensiz kitle
• Memenin şeklinde ya da boyutunda değişiklik, iki meme arasında yeni gelişen belirgin fark
• Meme cildinde içe çekilme, çukurlaşma
• Ciltte kalınlaşma, portakal kabuğu görünümü
• Meme başında içe çekilme, yön değiştirme
• Meme başından, özellikle tek taraflı, kanlı ya da berrak akıntı
• Meme başı ve çevresinde kabuklanma, yara, egzama benzeri görünüm
• Memede kızarıklık, ısı artışı ve şişlik
Unutulmaması gereken iki nokta var: Memede ele gelen kitlelerin çoğu iyi huyludur; kist ya da fibroadenom çıkar. Öte yandan erken evre meme kanseri çoğu zaman ağrı yapmaz. Yani "ağrımıyor" diye beklemek doğru değildir; her yeni kitle bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Kimler risk altında?
• Kadın olmak ve ilerleyen yaş (olguların çoğu 50 yaş üzerindedir)
• Anne, kız kardeş ya da kızda meme veya yumurtalık kanseri öyküsü
• BRCA1 ve BRCA2 gibi genlerde kalıtsal değişiklikler
• Erken yaşta adet görmeye başlamak, geç menopoz
• Hiç doğum yapmamış olmak ya da ilk doğumu 30 yaşından sonra yapmak
• Menopoz sonrası uzun süreli hormon tedavisi
• Menopoz sonrası fazla kilo
• Alkol, hareketsiz yaşam
• Göğüs bölgesine daha önce ışın tedavisi almış olmak
Risk etkeni bulunmayan kadınlarda da meme kanseri görülebilir; hastaların büyük bölümünün ailesinde meme kanseri yoktur.
Kendi kendine meme muayenesi nasıl yapılır?
20 yaşından itibaren her kadının ayda bir kez memelerini tanıması önerilir. Adet gören kadınlarda en uygun zaman, adetin bitiminden sonraki ilk hafta; menopozdaki kadınlarda her ayın belirli bir günüdür.
1. Ayna karşısında bakın: Kollar yanda, başın üzerinde ve belde iken memelerin şeklini, cildini ve meme başlarını gözlemleyin.
2. Elle muayene edin: Sırtüstü yatarken ya da duşta, üç parmağınızın iç yüzüyle, küçük daireler çizerek memenin tamamını ve koltuk altını tarayın.
3. Meme başını kontrol edin: Hafifçe sıkarak akıntı olup olmadığına bakın.
Bu muayene mamografinin yerini tutmaz; amaç, kadının kendi memesini tanıyıp değişikliği erken fark etmesidir.
Mamografi ne zaman çekilmeli?
Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın ulusal tarama programı kapsamında 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi öneriliyor. Bu taramalar Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) ile sağlıklı hayat merkezlerinde ücretsiz yapılıyor.
Ailesinde meme kanseri öyküsü olan ya da yüksek risk taşıyan kadınlarda taramaya daha erken yaşta başlanır; hekim ultrason ve meme MR'ı da ekleyebilir. Genç kadınlarda meme dokusu yoğun olduğu için ilk tercih çoğunlukla ultrasondur.
Meme kanseri nasıl teşhis edilir?
Şüpheli bir bulgu saptandığında mamografi ve ultrasonla değerlendirme yapılır. Kesin tanı, kitleden iğneyle alınan doku örneğinin (biyopsi) patolojik incelemesiyle konur.
Meme kanseri tedavi edilebilir mi?
Evet. Tedavi; tümörün evresine ve biyolojik özelliklerine göre cerrahi, ışın tedavisi, kemoterapi, hormon tedavisi ve hedefe yönelik ilaçların bir ya da birkaçından oluşur. Erken evrede saptanan hastalarda çoğu zaman memenin tamamının alınması gerekmez; beş yıllık sağkalım oranı yüzde 90'ın üzerindedir.
Erkeklerde meme kanseri olur mu?
Nadir de olsa evet; tüm meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 1'i erkeklerde görülür. Meme başının arkasında ele gelen kitle en sık belirtidir.
Riski azaltmak için neler yapılabilir?
Düzenli egzersiz, sağlıklı kiloyu korumak, alkolden uzak durmak ve mümkünse emzirmek riski azaltır. En güçlü koruma ise taramaları aksatmamaktır.
Genel sağlık kontrolleri için bağışıklık nasıl güçlendirilir ve sağlıklı kilo nasıl verilir haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Sağlıklı Kilo Nasıl Verilir? Kalıcı Zayıflamanın Bilimsel Yolları ve Sık Yapılan Hatalar
Bağışıklık Nasıl Güçlendirilir? Bağışıklık Sistemini Destekleyen 9 Bilimsel Yöntem
Tiroid Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Tiroidin Az ve Çok Çalışması Nasıl Anlaşılır?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
